CÎHAN ROJ
Xelata Nobelê A Edebîyatê Ya 2026an dan Anne Carson.
Bi qasî berheman sekan û axaftina Anne Carson jî pir muhîm e; ev axaftin ji mere çîroka atmosfer, zemîn û jiyana qelemê a berîya nivîsînê vedibêje. Ji wê dîyalogê meriv tê digihije bê di dîroka mirov û wêjeyê de, her û her rastiya heyat, edebîyat û samîmîyetê li pêş bûye.
A herî muhîm ew e em careke din dibînin ku berevajî qelemên lawaz û bimexsed qelemên xurt û zengîn edebîyatê wekî parçeyek zengîn a jîyana xwe dijîn lê qelemên lawaz, wêjeyê bo navdayînê wekî alavekê dibînin da ku ew "meşhûrbûn" jîyana wan zengîn bike, bi gotineke din, bi awayek tê de firotin û kirîn heye!
Û çend gotin derheq Xelata Nobelê de:
Edebîyat dawîya dawî polîtîk e; jîyan bi polîtîkbûna xwe alî têgehî ve cî û mehne dibîne. Edebîyat çi cûre û meyl be jî wekî jîyanekê, texeyûlekê şikil digire. Çi qesta bi wêjeya cîhanê be çi jî bi îfadekirina îdeolojîk be wêje rastiyên polîtîk dihewînin.
Belkî a ku bi zelalî meriv bi bîr bixe wêjeya îdeolojîk ya teng a îdeolojîyekê û wêjeya cîhanê. Lê herdu jî polîtîk in.
Xelata Nobelê helbet bi awayek li ser îdeal, texeyul û bendewariyên Nobel watedar dibin û pê re jî li gorî rastiyên polîtîk yên ku nêzî wan xeyal û texeyulan in dibin/bûne sekan û krîter.
Carna di wêjeya me de wekî xeyal û hêvî bo wêjeya Kurdî Xelata Nobelê dibe mijar; hêvî û bendewarî xweş in, alî romantîkbûna wêjeya neteweyî ve jî meriv dikare xweş pêşwazî bike. Ez ji we re bêjim hûn ji kesî re nebêjin, ji gelek dane û rastiyan, belkî li pey sî salên li pêş me wê bi awayek cidî û bi hêvîyên xurt ew bendewarî yên bo Nobelê di wêjeya Kurdî de çêbe.
Û belkî xelata û xewna me ya edebî ya herî muhîm divê ew be em karibin bi berhemdarî û afirînerîya xwe bo gavên bi wî awayî yên dîtir ên pir muhîm bibin referans, danehev û bexçên li derdora rêya wêjeyê...
Nîşe:
Komîteya Nobelê bi têlefonê bi Anne Carson re axivîye.
Ev e axaftina wan:
"Min li mala xwe ya li Reykjavik çay vedixwar û London Review of Books dixwend. Wexta min hewl da ez rabim da ku malê paqij bikim dengê zengilê bi têlefonan ket. Min hemî girtin. Bi israra û zora mêrê min ku wî digot, ka wê têlefonê vebike, dibe ku ji Komîteya Nobelê bin. Ez li wan vegerîyam.
Hûn aniha çi hîs dikin?
-Kraker dixwim, çay vedixwim hew. Rewşeke zêde dramatîk nîn e.
Hûn li benda Nobelê bûn?
-Hûn bi xatirê Xwedê dikin, helbet ez ne li bendê bûm, qey hişê we hemîyan ne li serê we ye!
Ji bo we, Nobel tê çi mehnê?
-Qet lê nefikirîm, bi tenê em lê difkirin bê ka em wî pereyî bi çi awayî bikin xêrat. Hevlekî me heye, bê xanî ye. Û em xêrata xwe didin sazîya Bijîşkên Sînornenas.
Hûn ê çawa pîroz bikin?
-Ji bo em neçar nemînin em bersiv bidin têlefonan em ê li daristanê bimeşin. Pey re jî em ê bibin guhdarên bêdengîyê.
Hûn nivîskariya xwe çawa pênase dikin?
-Bi bêdilî. Her wexta ku ez bi karek din re mijûl im diqewime.
Di xwendina pirtûkên we d edivê meriv ji ku dest pê bike?
-Ji navberê. Hew rêbazek min heye.
Çavkanîya we ya îlhamê?
-Homeros.
Ji çi sebeban e ku hîkyatên dewra Antîk îro hê jî derbasdar in?
-Ne derbasdar in.Pê re mijûl im ku ew bo me derbasdar bin. Ez pê re mijûl im ku em karibin bibin layîqê wan.
Seba çi bo me muhîm e ku em xwe ji acizbûnê bikin?
-Ka kê ji halê acizbûnê hez dike? Serîavêtina xewê an xwendina Homeros; ji bo danên mayî ên royê bi wî awayî qerar didim. Jiyan acizî dide.
Hûn ê bo wêjevanên ciwan çi bêjin?
-Ji navberê dest pê bikin."
Ji şîyîra Anne Carson a bi sernavê, Fanêreyê Bavê Min Yê Kevn û Hêşîn
“Yasayên wî veşarî bûn
Lê ew kêlî tê bîra min, wê kêlîyê dizanim
Di nav yasayên xwe de dîn dîbû.”
Nîşe: Min axaftinê û beşa helbesta wê ji Tirkî wergerand Kurdî.
Yorumlar
Yorum Gönder