ÇİMA NE "DİBİSTAN" Û "TRAFÎK" LÊ "XWENDİNGEH" Û "HATÛÇÛ"?

 CÎHAN ROJ

                                                      Dîmen: Ji medya civakî hat girtin.

Hêja Şêxmus Kurt li ser ehsabê xwe yê Xê xuya kir ku pirtûka pola 5an ya Kurdî - Kurmancî hatîye parvekirin .Min li ser hesabê xwe not û nîşeyên xwe yên kurt ên ji xwendineke sayakî parve kirin, kerem kin:

Dest û dil xweş bin...

Bi çavlêgerandineke sayakî çend rexne û dîtinên baş:

Peyvek ku di hişmendî, mehne û jiyana zimanekî ya gelemperî a warên ilmî û ramyarî de cî dabe xwe midaxele şaş in.

"okul"  alî mehneyê ve berfirehtir e. Di Kurdî de "dibistan" li ser wan mehneya cî daye xwe. Ekol-okul tenê ne cîyê xwendinê, wekî mekan cîyê perwerdehî, civakî, zanyarî û afirînerî yê ne jî.

“Xwendingeh" tenê cîyê xwendinê tîne hiş wekî "kitêbxane"!

“Hatûçû" jî têra mehneya "trafîk"ê nake ku tê de rêxistin, rêgez, ewlehî, herikîn û hwd. jî mijar in.

1.Li çîroka Tirkî a li pey avakirina komarê meriv miqate be wê meriv bigihije gelek encamên sotîner û ecêb yên trajîk komîk ku ji bo Kurdî jî ew ceribîn wê balkêş bin!

2. Bi dehan salan di mamostetiyê de bi awayek zindî bûm şahid bê peyv, mehne û derfetên peyvan di hîndekarî, perwerdehî û afirînerîyê de çiqas muhîm in. Têkiliya bi zimên re di heman demê de yek ji rastiyên şikilgirtina karekter û baweriya bi xwe ya zarokan e ku peyv û metn di şikilgirtinê de bi bandor in.

3.Wekî şayîr û romanûsekî jî gotinên min hene helbet lê îcab nake...

Gotina “Bi pirsê meriv diçe Xursê” ji  alî rêbazê ve xweş esas hatîye girin, şêwaza emirber zêde derneketîye pêş.

Rasterast xîtaba xwendevan ya ku tê de hurmetê jî dide der tê hîskirin û balê dikşîne ku di metnên dersê de pir û pir muhîm e; zarok xwe wekî takekes hîs dikin di xwendina wetnên wisa de; îfade zêde ne hîsdar û fîşalî ne, têkiliyeke xwezayî û ya normal bêhtir tê hîskirin ne zêde hîsdar û  ne jî îfadeyên serdest û otorîter...

Nîşe: Li pey parvekirina min hêja Şêxmus şîroveyên xwe lêkirin:

adlı kişiye yanıt olarak
Rexneyên te li ser çavan. "Dibistan" ji farisî tê û tenê maneya "ilkokul" dide. Xwendingeh, bi maneya cihê ku têde "xwendin" heye, bêtir digunce. Ji bo "hatûçû"yê jî tu heq î, lê divêt me yek hilbijartiba. Misal, me gotiba trafîk jî, dê hin kesan miheqeq gotiban çima ne "hatûçû".

Ser û çav li nav gulan bin.

Eve ne mudaxele ne, tercîh in. Qedere peyvên hevmane her wisa ye.

Ferq nake çimkî midaxele jî neçar in xwe bispirên tercîhan... li pey vê jî mijar derî li mijarên dîtir vedike. Hêvîdar im her kes fikir û dîtinên xwe bêjin û bi wî awayî eleqe û hîsdariyek çêbe ku hem ked were dîtin hem jî li rê û seknên cuda were fikirîn.


adlı kişiye yanıt olarak
Ji alîyekî va rexneyên we di cîh da nin, lê belê ji alîyekî va jî ez yek ji mamosteyên vê dersê me ku di xwendingehan da dersên Kurmancî didim xwendekaran, carinan di dersan da nav metnekê da ku peyveke bi zimanê Tirkî derbasdibe xwendekar dibêjin mamoste çima ev peyv bi Tirkî ye

Kurdî jî wekî her zimanî di nav têkiliyan de ye. Têkiliyên Kurdî û zimananên din ji alî dîrokî ve her zindî bûye û Kurdî çi hezim kiribe li xwe zêde kirîye. Erdnîgarî bo zimanan jî qeder e û kîjan ziman bi têkilî bin wê bandorê jî li hev bikin. Destweşî bo te û hêjayên wekî te...

 


Yorumlar