YAŞAR KEMAL’İN ROMANCILIĞI VE KÜRT ROMANI*

 CÎHAN ROJ



11 yıl önce Yaşar Kemal aramızdan ayrıldı. DÎTAV  onun anısına bir panel düzenliyor. Afişi görünce birkaç söz söylemek istedim. Elbette Yaşar Kemal’le ilgili her çalışma ve etkinlik önemlidir. Yaşar Kemal’i anma etkinliğinde bir dengbêjin  katılması bile anlamlıdır ama yeterli değildir. Yaşar Kemal, roman yazarlığıyla, romanlarının kaynaklarıyla, romanlarındaki zengin zemin ve arka planıyla, Kürt edebiyatı ve roman yazarlığı için özel olarak fazlasıyla ilgi çekici bir figürdür.

 Klişeler ve edebiyattan uzak duruşları ya da bazı aşırı duygusal beklenti ve eleştiriler, Yaşar Kemal gibi bir roman ustasının birçok yönden bizim edebiyatımız için merak konusu olmamasına sebep olması ihtimali bile üzücü olur! Bu tür yaklaşımlar pek çok temel ve önemli sorunun sorulmamasına sebep olmamalıdır.

Kültür ve edebiyat alanındaki kurumlar, vakıflar ve ilgili ve duyarlı figürler Yaşar Kemal’in roman yazarlığı, onun roman kaynakları, romanlarının  zenginliğinin kaynakları, roman dili ve özellikle üslubunun kaynakları çeşitli etkinlikler, dosya çalışmaları, araştırmalar ve tartışmalar için yeterli sebeplerdir.

Yeri geldiğinde her yazımda ısrarla hatırlatmaya çalışıyorum;  Kemal’in  üslubunun kaynakları bizim romanımız için de bir pusula gibidir! Onun gibi bir usta, bazen tek bir çalışmasıyla Kürtçe için çok önemli şeyler yapabilir ve yapmıştır. Yaşar Kemal kendi şartları ve imkânları doğrultusunda Kürtçe için de önemli şeyler yapmıştır; eğer onun çalışmalarına kafa yorarsak, uğraşsak, araştırsak birçok detayı görme fırsatını yakalamış olacağız. Kürtçe için de çabaları olmuş! Evet, Kürtçe yazmadı ama Kürtçe ve Kürtçe kaynakları kendisi için dert edinmiş ve çok önemli detaylara dikkat çekmiştir. Kemal Türk edebiyatının romancısıdır, eserlerini Türkçe yazmıştır ama aynı zamanda Kürt edebiyatı için de çok önemli bir kaynak ve kütüphanedir. O, Evdalê  Zeynikê’yi “Kürtlerin Homeros’u” olarak adlandırmıştır. Bu ne anlama geliyor? Biz bunu kendimize dert ettik mi, edebiyat için önemini anlamaya çalıştık mı?

Bir Kürt romancı olarak, onun edebi yürüyüşünü, duruşunu ve roman dünyasını, çalışmalarını kendim için hep merak konusu yaptım. Yaşar Kemal’in roman dünyası diye bir dünya vardır, okurken o dünyayı yaşıyoruz ve beraberinde nice dünyalar hayal ediyoruz...Umut bahçesidir onun eserleri...

Yaşar Kemal’i saygı ve minnetle anıyorum.

*Kürtçeden çevrilmiştir.


Yorumlar